Rechts stemmen of juist links: lokale lasten veranderen niet

Half maart mogen we weer naar de stembus. Maar heeft onze lokale stem ook invloed op het gemeentelijke belastingbeleid? Politieke verschuivingen bij gemeenteraadsverkiezingen blijken geen enkele invloed te hebben op de hoogte of de verdeling van de lokale lasten, ontdekten FEB-onderzoekers Maarten Allers en Harm Rienks.
Vaak wordt gedacht dat linkse partijen kiezen voor hogere belastingen en uitgebreidere voorzieningen voor inwoners. Rechtse partijen zouden daarentegen juist kiezen voor lagere belastingen en een kleine overheid. Allers en Rienks, beiden verbonden aan het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) van de RUG, zetten vraagtekens bij deze aannames. De economen bestudeerden de periode 1998 – 2021, waarin zes gemeenteraadsverkiezingen zijn gehouden. In die periode zijn de samenstellingen van de raad en het college regelmatig veranderd. Deze samenstellingsveranderingen zou je - op basis van de aannames over de voorkeuren van linkse en rechtse partijen - terug moeten zien in de lokale lasten.
Belastingbeleid blijft gelijk
De politieke samenstelling van gemeenteraden of colleges bleek echter geen enkel effect te hebben op de hoogte van de gemeentelijke belastingen. Ook de manier waarop de lasten worden verdeeld tussen bijvoorbeeld huurders en eigenwoningbezitters wordt er niet door beïnvloed. Welke samenstellingsveranderingen er ook plaatsvinden - groei voor de VVD, groei voor de SP, groei voor de rechtse partijen als geheel of groei voor de linkse partijen als geheel - het belastingbeleid wordt niet bijgestuurd.
De onderzoekers zijn verrast door deze uitkomsten. “Dit roept vragen op over de lokale democratie. Een van de fundamentele politieke keuzes waarover burgers zich tijdens gemeenteraadsverkiezingen kunnen uitspreken is de hoogte van de overheidsuitgaven en de bijbehorende lasten voor de burger. Als onze stem daar geen invloed op heeft, hebben kiezers op andere terreinen dan wél invloed? Gemeenten zijn medeverantwoordelijk voor essentiële beleidsopgaven, zoals de energietransitie en de woningbouw. Die opgaven stellen hoge eisen aan de lokale democratie,” stelt Rienks.
Over COELO
COELO is een onafhankelijk onderzoeksinstituut verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. Het onderzoek van het centrum richt zich op gemeenten, waterschappen, provincies en woningcorporaties. COELO doet onderzoek op eigen initiatief maar ook in opdracht van derden. De rapportages van eigen onderzoek staan in zijn geheel op coelo.nl.
Neem voor meer informatie contact op met Maarten Allers of Harm Rienks.
Laatst gewijzigd: | 30 januari 2023 11:31 |
Meer nieuws
-
01 april 2025
Executive MBA van UGBS best beoordeelde MBA | Nationale Keuzegids 2025
Volgens de onafhankelijke Keuzegids Masters 2025 is de Executive MBA van de University of Groningen Business School de best beoordeelde MBA van Nederland (deeltijd én voltijd).
-
01 april 2025
Executive Master of M&A and Valuation geaccrediteerd als joint degree met Vrije Universiteit Amsterdam
Vanaf 1 september ontvangen deelnemers aan het programma na succesvolle afronding een masterdiploma van zowel de Rijksuniversiteit Groningen als de Vrije Universiteit Amsterdam.
-
05 maart 2025
Vrouwen in de wetenschap
De RUG viert Internationale Vrouwendag met een bijzondere fotoserie: Vrouwen in de wetenschap.